"Ik ben voor een verdere vermaatschappelijking van de psychiatrische sector"

Dit is één van de uitspraken, die burgemeester Ludwig Vandenhove deed tijdens de persconferentie op donderdag 17 november 2011 en tijdens de officiële opening op vrijdag 18 november 2011 van het nieuwe therapiegebouw van Asster op de campus Ziekeren.


Naast de officiële opening van het nieuwe centrale therapiegebouw was er ‘de officiële opening’ van het letterlijk openbreken van Ziekeren naar de stad Sint-Truiden toe met het slopen van de historische, traditionele muur en het aanleggen van een breed voetpad langs de Halmaalweg.

Burgemeester
Ludwig Vandenhove/> riep andere gemeenten en steden op om hun verantwoordelijkheid op te nemen bij de verdere vermaatschappelijking van de psychiatrische zorg.

Hieronder vindt u de integrale tekst van de toespraak van burgemeester Ludwig Vandenhove.

Eerwaarde zusters
Eerwaarde heren
Mijnheer de diaken
Mijnheer de voorzitter en dames en heren bestuursleden
Mijnheer de directeur
Dames en heren directieleden en personeelsleden
Dokters
Dames en heren vertegenwoordigers van andere instellingen van de geestelijke en sociale sector in de brede zin van het woord
Collega’s uit de politiek
Dames en heren
Geachte aanwezigen

Proficiat met de bouw van dit nieuwe centrale therapiegebouw.
Ik heb gisteren, tijdens de persconferentie en de rondleiding, al uitgebreid de gelegenheid gehad om het zeer functioneel en praktisch gebouw te bezoeken.
Als er geen slachtoffers vallen, is een brand soms een zegen, zoals nu.
Toen ik daarnet praatte met enkele therapeuten maakten zij een vergelijking tussen de functionaliteit van  het oude en het nieuwe gebouw.

Asster blijft vieren.
In mei van dit jaar was er ‘de geboorte’ met de verregaande samenwerking tussen de psychiatrische instellingen Sancta Maria en Ziekeren, nu is er de officiële opening van het nieuwe centrale therapiegebouw en het letterlijk openbreken van Ziekeren naar de stad Sint-Truiden toe met het slopen van de muur en het aanleggen van een breed voetpad langs de Halmaalweg.

Als stad Sint-Truiden hebben we graag financieel bijgedragen aan dit tweede project, omdat dit enerzijds concreet gestalte geeft aan het beleid van de stad rond (ex-)psychiatrische patiënten - zij horen bij Sint-Truiden - en anderzijds de bereikbaarheid en de veiligheid verhoogt voor alle inwoners in deze buurt.
De muur is daadwerkelijk afgebroken en de openheid naar de buitenwereld is nu visueel echt een feit.
De patiënten kunnen nu (buiten) kijken en de voorbijgangers binnen kijken.
De afbraak van deze muur staat symbool voor de vermaatschappelijking van zorg, waar ik later op terugkom.

De stad betaalt een stuk(je) in de receptie straks, omdat wij vandaag in feite eveneens iets openen. En vermits wij een vast bedrag gegeven hebben, kost de receptie meer aan Asster naarmate jullie meer en langer drinken.

Kansarmen in het algemeen en (ex-) psychiatrische patiënten in het bijzonder moeten de kans krijgen om zich (opnieuw) nuttig te voelen in de maatschappij.

Allerlei therapieën zijn daarbij belangrijk, maar arbeid is daarbij cruciaal.
Arbeid is vaak de opstap naar het (opnieuw) integreren in de maatschappij. Daarom is het nog belangrijker dat we vandaag dit nieuwe gebouw openen dat hier nu, samen met de sporthal, dicht bij het centrum van Sint -Truiden gelegen is. Ook inhoudelijk passen ze samen. Immers, sport is tevens goed voor de integratie.

Als stad Sint -Truiden is één van onze speerpunten qua sociaal en tewerkstellingsbeleid investeren in sociale economieprojecten in de meest brede betekenis van het woord.
Wij spelen op dat vlak een voorbeeldrol in Limburg.
Het stadsbestuur van Sint-Truiden vervult de regisseursrol voor de Lokale Diensteneconomie (LDE), een netwerk, waarvan ook een aantal tewerkstellingsinitiatieven, die gelinkt zijn aan Ziekeren, nu Asster, deel van uitmaken.
Lokale besturen hebben de regisseursrol voor de ontwikkeling van de lokale diensteneconomie: nieuwe diensten aanbieden aan alleenstaanden, hulpbehoevenden en senioren en tegelijkertijd werk creëren voor mensen uit kansengroepen.
De LDE wil beantwoorden aan de behoeften van de burgers en gelijktijdig werk bieden aan laaggeschoolde langdurig werkzoekenden.
Zie onder andere de teksten ‘Sint-Truiden: voorbeeldrol op het vlak van de sociale economie in Limburg!’ van 24 oktober 2010 enDoet Sint-Truiden voldoende in de strijd tegen kansarmoede?’ van 1 februari 2011 op deze website.

En dan de vermaatschappelijking van de psychiatrie.
Zonder schroom durf ik stellen dat Sint-Truiden op dat vlak al jaren een voortrekkersrol speelt in België en Vlaanderen.
Er wordt zelfs gesproken over het Sint-Truidens model.

Het is nu aan andere gemeenten en steden om op dat vlak eveneens hun verantwoordelijkheid op te nemen. En uit gesprekken uit het verleden weet ik dat dat niet zo evident is.
Vergeef mij de vergelijking: het is zoals met asielzoekers, het ganse jaar door, maar zeker nu de winterperiode voor de deur staat.
Iedereen vindt dat ze moeten opgevangen worden, maar niet in de eigen gemeente/stad en/of in de eigen omgeving.
Ik zou hier een oproep willen doen naar collega’s burgemeesters van andere gemeenten/steden: overwin uw koudwatervrees en laat voorzieningen toe voor (ex -)psychiatrische patiënten. Zij zijn immers een wezenlijk onderdeel van onze maatschappij - spijtig genoeg zelfs groter en groter - en zij verdienen dan ook een goede opvang en begeleiding.
Eén op vier Belgen kampt in haar/zijn leven met psychische problemen.
Welke familie wordt er, in mindere of meerdere mate, niet mee geconfronteerd?
Collega’s gemeentebestuurders mogen altijd bij mij langskomen om mijn positieve ervaringen te kennen gedurende mijn nu bijna 17 jaar als ‘burgervader’. Als lid van het directiecomité van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten (VVSG) heb ik trouwens het probleem enkele weken geleden nog maar eens op Vlaams niveau aangekaart.

Wat de tendens tot grotere vermaatschappelijking betreft, waar ik, om geen misverstand te doen ontstaan, een grote voorstander van ben - maar dat had u al begrepen - pleit ik ervoor dat de wetgever, federaal en Vlaams, oog heeft voor de financiële gevolgen voor die gemeenten/steden, die precies wel hun verantwoordelijkheid opnemen. Dit is bijvoorbeeld voor ons het geval, zowel voor het Openbaar Centrum voor Maatschappelijk Welzijn (OCMW), als voor de lokale politie en de stad.
Beloon die gemeenten/steden!
In diezelfde context wil ik benadrukken dat deze vermaatschappelijking geen verkapte besparingen mogen inhouden voor de psychiatrische sector.
Voor mij moet dit een inhoudelijke beleidskeuze zijn, geen financiële.

Maar één zaak staat vast voor mij: psychiatrie wordt in onze hedendaagse maatschappij spijtig genoeg alsmaar belangrijker. Binnen onze ingewikkelde Belgische staatsstructuur moet de financiële hete aardappel dan ook niet naar elkaar doorgeschoven worden wie uiteindelijk wat moet betalen.
Ex-psychiatrische patiënten verdienen onze aandacht en dat mag geld kosten. En welk niveau dat doet, is bijkomstig: uiteindelijk gaat het allemaal over ons belastingsgeld en het is aan de overheid om prioriteiten te leggen. 

En binnen de vermaatschappelijking van de psychiatrische sector, speelt Asster ook weer een voorbeeldrol, samen met vele actoren binnen het werkveld, met het netwerk ‘Reling’.
Vanaf 2012 zal er zelfs psychiatrische zorg in de vertrouwde omgeving, thuis, aangeboden worden.
Door deze gemeenschapsgerichte aanpak worden symbolisch muren afgebroken.

Het gegeven dat hier 2 kunstwerken van Truienaren gaan komen -‘Calling the Word, Cosmopolitian Chicken Project’ van ere-burger van onze stad Koen Vanmechelen wordt direct officieel geopend en het werk van Hugo Duchateau wordt binnen enkele maanden geopend - is eveneens een stuk vermaatschappelijking en verdere inbedding van de psychiatrische sector in de stad.
Het aanbod van kunstwerken in de openbare Sint-Truidense ruimte neemt zo weer toe.
Sinds enkele jaren leeft bij mij het plan om een wandelroute uit te werken en een bijhorende brochure te maken over alle kunstwerken in onze stad, die in de openbare ruimte staan.
Asster zal daar zeker in opgenomen worden.

Dames en heren
Beste vrienden

Veel succes voor Asster - het was beter van niet, want dan zouden er minder psychiatrische patiënten zijn, maar dat lijkt mij ijdele hoop gezien de huidige maatschappelijke ontwikkelingen - en bedankt voor uw aandacht.

Hierover is op donderdag 17 november 2011 een artikel verschenen op LimburgActueel.be en is een item uitgezonden tijdens het nieuws van TVLimburg (TVL).

Zie onder andere de teksten ‘asster passie voor psychiatrische zorg’ van 26 mei 2011, ‘Psychiatrie en camera’s’ van 12 juni 2011 en ‘asster passie voor psychiatrische zorg’ van 29 augustus 2011 op deze website.